Prefab hsb met mechanisch bevestigde steenstrips

Mechanisch bevestigde keramische steenstrips op prefab houtskeletbouw elementen.

Fassat Gevel- & Cascobouw speelt ermee in op de vraag naar alternatieven voor verlijming, steigerloos bouwen en losmaakbaarheid. “Vroeg of laat komt elke gevel uit de fabriek.”

Een 70 meter hoog kantoorgebouw in Amsterdam Zuidoost is sinds deze zomer uit de steigers. Een project van aannemer Heddes Bouw, met op de gevel gele keramische steenstrips, in totaal 2200 m². Niet verlijmd, maar mechanisch bevestigd.

Op de parkeerplaats even verderop laat Gerrit Tadema van leverancier Fassat direct een mock-up van de nieuwe 2.0-versie van zijn bevestigingssysteem voor keramische gevelproducten zien. Een verend clipje van aluminium speelt daarin de hoofdrol. Dat breng je aan in een verticaal M-profiel, druk je naar beneden en dan zit de steenstrip klemvast, zo demonstreert hij. “Door de verende werking trekt het clipje de steenstrip tegen het profiel aan, waardoor die niet kan ‘klepperen’. Dat was tot dusver een uitdaging: om een systeem te ontwikkelen zonder speling. Dit is helemaal spelingsvrij. Je hebt ook geen rubbertjes nodig om ervoor te zorgen dat alles mooi op zijn plek blijft.”

Versie 2.0 van zijn systeem wordt bevestigd op verticale profielen, versie 1 op horizontale, zo vervolgt hij. “Daarbij heb je voor elke laag een profiel nodig. Het voordeel van het verticale systeem is dat je de helft minder profielen nodig hebt. Het betekent een enorme besparing op materiaal en arbeid.” Op het kantoorgebouw is nog versie 1 toegepast.

Uitdenken, ontwikkelen en doorontwikkelen. Tadema bouwde in het verleden al passiefhuizen met Villa Nova Bouw, was medebedenker van de Hectar-vloer (een koudebrugvrije funderingsvloer van EPS) en stort zich sinds 2021 met Fassat Gevel- & Cascobouw op losmaakbare keramische en natuurstenen gevelproducten en montagesystemen.


Steenstrips in verschillende ‘looks’

De steenstrips – Fassat noemt ze NoviBrick-Tiles – zijn voorzien van een sponning en een groef en worden gemaakt door klei onder hoge druk door een spuitmond te persen (strengpers). Door aanpassen van de spuitmond kan de vorm van de steenstrip worden aangepast. Maximale lengte die Fassat levert is 300 mm, zichthoogtes zijn 52, 65 of 85 mm. “Smal formaat is in trek. Met name bij architecten. Zij vinden het mooi om een steenstrip toe te passen die overeenkomt met de looks van een baksteen zoals wij die in Nederland kennen.”

Een verticale schaduwvoeg is mogelijk, een horizontale schaduwvoeg is er altijd voor de horizontale belijning, aldus Tadema. Wat afwerking betreft is er keuze uit matte beglazing, verzanding en nerven.

Prefab gevelelement

Daar blijft het niet bij: met NoviWall heeft hij in 2025 een compleet prefab hsbgevelelement op de markt gebracht. Dat wordt geproduceerd door Terhalle in het Duitse Ahaus, één van de grootste Duitse houtskeletbouwfabrikanten. De elementen zijn geïsoleerd met cellulose en komen inclusief beglaasde kozijnen en de mechanisch bevestigde steenstrips naar de bouw. Het eerste grootschalige project in Nieuwegein staat op stapel.

“Met steenstrips in de kruiwagen naar de bouwlift, naar de tiende of twaalfde verdieping, en dan over de steigerplanken naar de plek waar je ze moet monteren? Dat is ontzettend arbeidsintensief en old school. Ik dacht: we moeten naar kant-en-klare gevels. Het voordeel van biobased houtskeletbouw is dat het relatief licht is, dus het leent zich er heel goed voor om volledig te prefabriceren.”

Mechanisch monteren biedt ook in die prefabricage een voordeel. “We hebben geen mortelvoeg. Juist die mortelvoeg is heel gevoelig voor beweging tijdens transport.”

Door de gevel compleet te prefabriceren, wordt steigerloos bouwen mogelijk. “Daar is steeds meer vraag naar”, zegt Tadema, die wijst op de woontorens in aanbouw even verderop. “Een 60 meter hoge steiger staat er anderhalf jaar en kost een vermogen aan huur en op- en afbouwkosten. Als je die kunt vervangen door een hefsteiger voor wat aanheelwerk hier en daar, scheelt dat enorm.”

Het achterliggende casco van de houtskeletbouw gevels kan CLT, beton of kalkzandsteen zijn. “Ik geloof sterk in de combi: hybride bouwen.”

Alternatief voor verlijmen

Waar steenstrips een alternatief zijn voor traditioneel metselen, is het mechanisch bevestigen ervan een alternatief voor verlijmen van die steenstrips. Die methode ligt zeker voor hoge gebouwen onder de loep bij veel gemeenten, als gevolg van incidenten met losgekomen geveldelen. “Alles wat je verlijmt is verdacht.”

Tadema noemt het inspectieprotocol ‘Plan van aanpak controle Structurele verlijming van gevels’, dat is opgesteld door het Centraal Overleg Bouwconstructies (COBc), een samenwerkingsverband van constructeurs bij gemeenten. “Zij staan verlijmen toe onder de voorwaarde dat het gebouw 50 jaar wordt gemonitord. Welke gebouweigenaar wil nu dat er periodiek steenstrips uit de muur worden getrokken?”

Toch willen bouwers in baksteenland Nederland keramische steenstrips kunnen aanbieden. “Als je dat als bouwer niet kunt, wordt het lastig, want dan zijn de keuzemogelijkheden een stuk geringer. Bij houten gevelbekleding spelen kwesties rond brandveiligheid en onderhoud. Keramiek is daarin superieur. Over 100 jaar ziet het er nog net zo uit als nu.”

Mechanisch bevestigen is bovendien dus – in tegenstelling tot verlijmen en traditioneel metselen – losmaakbaar, ook een trend waar Fassat een antwoord op biedt.

Drie tinten geel

De woontoren aan de Hessenbergweg – 146 woningen in het midden- en vrijesector segment – is een van drie gebouwen die Heddes Bouw op deze locatie realiseert. Ze komen in plaats van een drielaags kantoorgebouw uit de jaren 80. Het gebouw is wat Tadema betreft een mooi voorbeeld van hybride bouwen: betonnen casco, gevels van hsb, inclusief kozijnen en beglazing.

Architect Oresti Sarafopoulos van OZ architects ontwierp het met drie tinten gele steenstrips, maar de Gemeente Amsterdam gaf geen akkoord voor een verlijmd systeem. “De architect en Heddes Bouw konden maar twee systemen vinden op de markt die geschikt waren voor mechanische montage.”

De steenstrips zijn hier nog wel ‘old school’ in het werk gemonteerd. “Het ontwerp van het gebouw was zodanig dat het niet geschikt was voor steigerloos bouwen”, zegt Tadema. “Dat heeft te maken met de constructie van de betonnen kolommen achter de gevels. Dat was achteraf niet meer te veranderen. De ambitie om steigerloos te bouwen begint bij het ontwerp.”

De steenstrips hebben als afwerking een bezanding en matte verglazing. De negges zijn afgewerkt met zetwerk in kleur van de kozijnen. Daar steenstrips aanbrengen is mogelijk, maar wel ‘gepriegel’, aldus Tadema.

Windbelasting

“Vroeg of laat worden alle gevels in de fabriek gemaakt, dat kan niet anders”, zegt de oprichter van Fassat. Toch wil hij ook weer niet te vroeg juichen, want hij weet hoe het gaat met innovaties: er moet heel wat water door de Rijn stromen voordat die algemeen worden aanvaard. Steigerloos bouwen: dat durven nog niet alle aannemers aan, merkt Tadema. Daarom heeft hij alle details uitgebroed. “Het gaat erom wie het durft op te pakken. Twee zaken om goed in grip te hebben zijn de winddichting en slagwater dat niet in de constructie mag komen.” EBO_2026-09_Bouwspecial_Prefab_…

De Duitse hsb-bouwer Terhalle met wie hij samenwerkt, gebruikt standaard stijlen van 60 mm in plaats van de in Nederland gebruikelijke 38 mm. “Op het moment dat je keramische tegels gaat bevestigen op hsb, moet je zorgen dat die hsb constructief sterk genoeg is om die 30 à 40 kilo per m² te dragen.”

Kiwa in Gorinchem testte speciaal voor het project van Heddes de windbelasting van het systeem. Bij het maximale vermogen van 9000Pa was er geen of nauwelijks waarneembare vervorming.

Uitdaging in de praktijk is nog: hoe krijg je alles volledig waterpas? “Op toleranties word je afgestraft. Daarom adviseren wij om sluitstrips op randen waar twee wanden bij elkaar komen, naderhand aan te brengen. Daarmee vang je toleranties op. Het is in sommige situaties een goede oplossing. Daarvoor is alleen een hefsteiger nodig.”

Passief bouwen

Tadema bouwde in het verleden al passiefhuizen en pleit nog steeds voor die methode. “Dat is het mooie van biobased isolatie en houtskeletbouw: als je de wand een paar centimeter dikker maakt, heb je weliswaar een groter aandeel hout en iets meer kuubs aan isolatie, maar qua arbeid maakt het niet zoveel meer uit. Drielaags glas in de kozijnen en je bent er dichtbij.”

Het gevelelement van Fassat is sinds dit jaar dan ook gecertificeerd door het Passiefhuis Instituut. Ook op dit vlak ontwikkelt het bedrijf weer verder: de meerkosten voor de gevel kan de bouwer of ontwikkelaar terugverdienen met een low-tech NoviHomes installatieconcept voor verwarming en ventilatie. Dat bestaat uit een balansventilatiesysteem met WTW, een tapwaterboiler met warmtepomp en PTC-luchtverwarmingselementen in de inblaasventielen van het ventilatiesysteem. PHPP- en BENG-berekeningen van het concept zijn beschikbaar.

Artikel over Fassat in Bouwwereld - 22 oktober 2026